PUTANG INA ..

Maraming nagtatanong kung paano nga ba maging isang ina. Kung ano nga bang feeling nun, masarap ba o masaklap?  Tulad na lamang ng commercial sa tv.. Paano raw ba ang maging isang ina? Maging isang mabuting ina? Paano nga ba magpalaki ng isang anak? Magpalaki ng isang mabuting tao? Ako? Kung ako ang tatanungin ang sagot ko’y “Ma!” ------- Malay. Malasia. Wasabe. Idk. Dunno. AHHH-UHHMM!!

 Ako si Joy. Kilala sa pangalang “LIGAYA” pagpatak ng alas-dose. Labandera sa umaga, palasak sa gabi. Isang ina ngunit walang asawa. Hindi ako nakatapos ng bachelor degree. Grade six lang ang titulong meron ako bukod sa pagiging puta. Oo. Puta ako. Prostitute, salot, kabet, pokpok at ibong mababa ang lipad. Kabaligtaran ng imaheng alam ng anim kong anak. Imahe ng isang huwarang ina: malambing, maalalahanin at masipag na Ina. Isang Inang ni minsa’y hindi pinangarap magkaroon ng anak … ng pamilya.

Lumaki ako sa isang magulong pamilya. Pamilyang isinusuka ng lipunan. Callboy ang erpat ko. Nakadenggoy ng mayaman at sumama sa isang matrona. Ang ermat ko nama’y isang sugalera; mamasang at tagatinda ng marijuana. Dose anyos ako noon ng mabiktima ng kanyang kinakasama… at alam niya ‘yon. Ngunit, imbes na ako’y tulunga’t ipagtanggol ako, heto’t isa na rin ako sa kanyang mga talents. Tutal naman daw, doon at doon din naman ako babagsak. Iyak. Galit. Poot. Kung gaano karami ang mga lalaking nagpakasasa sa katawan ko, ay siya ring dami ng mga pagkakataong nagpapalaglag ako. Mga gabing inaatake ako ng aking konsensya. Konsensya buhat sa pagpapalaglag. Isa… dalawa… hanggang nagging hobby ko na. Eh  anong magagawa ko? Wala akong magandang buhay na maibibigay sa kanila. Buhay na ni minsa’y di ko natikman.. pamilyang ni minsa’y di ko naranasan. Hagga’t dumating sa buhay ko ang PAG-IBIG!

Ayoko ng bata. Ayoko ng responsibilidad. Ayoko ng pamilya pero, mapaglaro ang tadhana. Pinakilala sakin ang lintik na PAG-IBIG na yan! Ayon! Nadale.. nagkamali.. nadapa.. bumangon.. nagmahal muli.. namatayan naman! Naiwanan pa ng maraming anak. Pilit ko mang takbuhan ang nakaraan, di ko magawa. Isa syang multong nakadikit sa anino ko. Isang multong natutunan kong kaibiganin. Ngayon, naranasan ko ng maging isang INA na noo’y itinuturing kong isang SUMPA! Oo! Isa siyang malaking sumpa! Isang trabahong walang sahod, panghabangbuhay na responsibilidad at  isang krus na pasan-pasan ng mga kababaihan. Ngunit, sa mga naranasan ko, sa mga natutunan ko.. nalaman kong lahat ng yon ay isang.. mmmmm.. hindi totoo? Mmm.. Oo. Totoo siya pero hindi ganon kasama. Oo nga’t mahirap maging isang ina, yung tipong tagalaba ng dami’t panty ng mga anak mo, all-around-YAYA nila, tyutor na FOR FREE! Daig pa mga discounted item sa mga mall! Mahirap! Oo.. andoon na tayo eh. Pero mas mahirap kung ang iisipin mo eh yung mga responsibilidad chuvarloo, eklaboo. Mga walang kasawa-sawang drama sa buhay..  mga pang-telenovelang arte. Aaminin kong hindi ko pa alam ang eksaktong sagot sa lahat ng tanong mo, niyo, ko? O kaya nila. Pero ang sakin lang, iba yung feeling ng isang taong napakaraming pagkakamali sa buhay … pero ang role niya sa iba eh higit pa sa nakagawa ng isang libo’t isang milyong kabutihan. Yung tipong Makita ko lamang ang mga ngiti nila, ng mga anak ko, para bang nakakagaan ng kalooban. Yung tipong napapa”Haaaayy hallelujah! Salamat Bro!”, tipong napapaiyak ka sa tuwa dahil minsan an sa buhay mo,  ang magpalaki ng anak, ang buhayin sila, ang siyang natatanging tamang nagawa mo. Hindi naman lahat ng tama e nakakabuti at lahat ng mali ay masama dava? Alam kong mali ako.. isa akong malaking EKIS sa lipunan.. pero kahit isang PUTANG INA ako, masasabi kong kompleto’t masaya naman ako. Isang taong bingiyan ng pagkakataong maging tama sa pinakamaliit na pamamaraan man lang.

Leer más

Gatilyo

      
  Maulap. Mausok. Mainit. Lumalagablab ang apoy na yun. Apoy na unti-unting kumakalat sa kabahayan ng mga naninirahan doon. Maraming tao ang nagtatakbuhan, nagsisigawan, umiiyak. Kanya-kanyang bitbit ng mga gamit : damit, tabo, balde, electric fan. Ang ilan ay may dalang timbang maliit, laman noon ay tubig na ibinubuhos sa mga nagdadambuhalang apoy. Ang iba ay nawawalan na lamang ng pag-asa at ang ilan ay naghihintay na lamang ng kung anong susunod na mangyayari. Luha. Hinanakit. Hinagpis. Sa ‘di kalayuan ay may mga matang nagmamasig. Naliligo sa sariling pawis. Nakatanaw sa isang parting iyon  na tila isang pagkaing nilalamon ng nakakatakot na apoy. Walang bahid ng takot. Walang luha sa mga mata. Walang lungkot na mabasa sa kanyang katauhan. Kung mayroon man, tiyak na ang diyos na lamang ang nakakaalam.

              Sampung taon makaraan noon..

            Sa Quiapo. Kung saan ang makikita ay ang napakaraming mamimili, mgatindera’t tinder, bumbay, nagpa-fivesix, mga sawing palad maging mga manghuhula. Bakas rito ang realidad ng buhay: mga taong naghihirap at nagsusumikap. Ngunit hindi lahat ng nagsusumikap ay nasa tamang pamamaraan. Ang ilan ay namamali ng landas: holpader, isnatser, kidnaper, pusher at rugby boy. Isa na rito ang grupo ng mga kabataan na kung tawagin ay BIGBOYZ. Limang batang kalalakihan na hastler pagdating sa maruruming pamamaraan ng pamumuhay. Mga batang biktima ng maling pagpapakahulugan sa buhay. Isa na roon si ERNESTO. Matipuno ang katawan, may bandana sa ulo at mahaba ang suot na damit. Sa edad na labing-anim ay di mo aakalaing siya ang pinuno ng grupong salot sa lipunan.mga kabataang sana’y nag-aaral at nasa tuwid na landas ngunit pinagkaitan ng tsansang magkaroon ng magandang bukas .. ng masayang pamumuhay.

            Ulilang lubos si Ernesto.lider ng bigboyz --- ang grupong matinik lalo na’t pagdating sa pandurukot. Rugby boy, holdaper, isnatser at pusher. Walang kinikilalang pamilya maliban sa umampon rito .. si Mang Esteban. Ito ang kumupkop sa kanya mula ng maulila sya. Isang sisenta’y otso anyos, masayahin at positibo sa buhay. Ito rin ang bumubuhay sa kanya sa pamamagitan ng pagpapanday ngunit, tumigil ito ng soya’y dapuan ng mga sakit. Dala nito, napilitang sumali sa isang sindikato ang grupo ng Ernesto, lingid sa kaisipang siya’y tindero ng isang tindahan ng tela.

            Noo’y small time  lang ang raket ng grupo hangga’t unti-unting bumulusok ang kanilang kita. Minsan na rin siyang nahuli ng mga awtoridad  ngunit  dahil malakas ang kapit, siya’y nakakalaya. Ngunit mapaglaro talaga ang tadhana at sa kanya’y ipinakilala ang pag-ibig.

       Napamahal siya kay Monica, tinder ng sampaguita. Magiliw, mabait, masipag at maaalalahanin niyang kababata. Ulila rin ito kaya’t ang kanyang amain at siya na lamang ang tanging pamilya nito. At tulad ng kanyang ama, hindi nito alam ang kanyang tunay na trabaho. Naging nobya niya ito. At di lumaon, dahil sa pagiging mapusok, nagbunga ang isang gabing pagniniig nila. Dahil rin ditto, nabuo ang isang desisyon ------- ang MAGBAGONG BUHAY/ buo na ang kanyang desisyon. Gusto niyang magbagong buhay. Magkaroon ng magandang kapalaran, ang kanyang pamilya, lalong lalo na ang kanyang magiging anak. Gusto niyang mamuhay sa malayong lugar gamit ang kanyang mga naipon buhat ng siya’y sumali sa sindikato.  Sa lugar na malayo sa buhay na kanyang kinalakihan, kinamulutan. Sa lugar na kung saan, siya’y makakapagbagong buhay, makakapagpataguyod ng isang pamilya. Pamilya na kanyang inaasam-asam. Gusto niyang kumalas sa grupo, sa sindikato at sa putik na kanyang kinalulugaran. Ngunit ito’y hanggang sa panaginip na lang.

            Madilim. Maputik. Maulan. Sa gilid, siya’y nagtatago. Nakapikit at wari’y natatakot. Naliligo sa sariling pawis at ulan. Nanginginig ang kalamnan. Puno ng samu’t saring emosyong nakatitig sa hawak-hawak nitong kutsilyo. Tiim-bagang inaalala ang mga pangyayaring iyon ---- pagbabaril sa kanyang amain ng walang laban, pagbababoy sa katawan ng kanyang nobya at pagpatay sa kanyang anak. Sa kanyang alaala’y rumirehistro ang mala-demonyong hitsura ng mga taong kanyang sinamahan, ng kanyang pagkakamali. Kanya ring naalala ang araw na yon. Ang anim na taong nakaraan. Ang sunog. Ang sunog na pumatay sa kanyang ama’t ina maging ng kanyang pananampalataya, ng kanyang pag-asa. Muli, umalingawngaw sa kanyang isipan ang tanong na’yon..

“NASAAN ANG DIYOS? May Diyos nga ba? Kung meron, nasaan siya ng mga oras na yon? Ng mamatay ang mga magulang ko? Aking amain? ang aking minamahal? Ng aking anak? Nasaan siya ? NASAAN?”

            Siya’y napatigil. Napaisip. Kasabay ng pag-agos ng luha sa kanyang mukha ay ang sagot na kumalat sa kanyang katauhan. Unti-unti niyang naisip ang mga pagkakamali, mga pagkakamaling sana’y kanyang iniwasan, mga sariling desisyon.ngunit huli na ang lahat. At kasabay noon ang tunog ng gatilyo --- “Baaaaang”.

Leer más